Bayramdan keyin: qolgan tovarni sanash va keyingi yilga eslatma

Bayram savdosi tugadi: Navro'z, hayit yoki Yangi yil o'tdi, siz charchagansiz, javonlar bo'sh yoki tartibsiz. Ko'pchilik «endi dam olaman» deb tovarni sanamaydi, qadoq va qoldiqni bir burchakka tashlab qo'yadi. Aynan shu paytda eng qimmat ma'lumot qo'ldan chiqadi: nima birinchi bo'lib tugadi, nima qoldi, qaysi narx ishladi. Bayramdan keyingi birinchi kunlarda o'tkazilgan bir soatlik sanoq keyingi yilgi xaridni ancha osonlashtiradi.

Qachon va nimani sanash kerak

Eng yaxshi payt: savdo sekinlashgan, ammo xotira hali yangi bo'lgan davr, ya'ni bayramdan keyingi ikki-uch kun. Hamma tovarni sanash shart emas. Faqat bayram uchun olingan va tayyorlangan narsalarni sanang:

• bayram tovarlari: shirinlik, sovg'a, bezak, mavsumiy kiyim;
• yig'ilgan sovg'a to'plamlari;
• qadoq materiallari: quti, lenta, qog'oz, ochiqchalar.

Sanashni tez va aniq qilish uchun avval bir guruhni, keyin ikkinchisini oling va natijani darrov varaqqa yozib boring. Ikki kishi bo'lsangiz, biri sanasin, ikkinchisi yozsin: shunda ish bir soatda tugaydi.

Qancha sotilganini aniqlang

Bayram davomida hamma sotuvni daftarga yozishga ulgurmagan bo'lishingiz mumkin. Shuning uchun sotilganini qoldiqdan hisoblang. Qoida oddiy: sotilgan = bayramdan oldingi qoldiq + bayram davomida olingan − hozirgi qoldiq.

Misol: bayram oldidan 50 dona bor edi, o'rtasida yana 30 dona olib keldingiz, hozir javonda 12 dona qolgan. Hisob: 50 + 30 − 12 = 68 dona sotilgan. Endi daftardagi sotuv yozuvlarini yig'ing. Agar ular 64 dona bersa, 4 donalik farq bor: ehtimol, sovg'a qilingan, singan yoki yozilmagan. Bu farqni alohida qatorga yozib qo'ying, ertaga u unutiladi.

Daromadni ham hisoblab qo'ying. Agar o'rtacha sotuv narxi 40 000 so'm bo'lsa, 68 dona 2 720 000 so'm beradi. Olish narxi 25 000 so'm bo'lgani uchun, tovarning o'zidan foyda 68 × 15 000 = 1 020 000 so'm. Albatta, yo'l, qadoq va chegirmalar bundan ayriladi, lekin umumiy tasavvur paydo bo'ladi.

Qolganini nima qilish kerak

Qolgan tovarni uch guruhga ajrating:

1. Keyingi yilgacha saqlanadigan: muddati o'tmaydigan, qiymatini yo'qotmaydigan narsalar. Ularni quruq, toza joyga qo'ying, qutiga sana, son va «bayram, saqlash» deb yozing.
2. Tezda sotilishi kerak: muddati bor yoki bayramdan keyin qadri tushadigan narsalar. Ularni hozir, chegirma bilan sotish yaxshi.
3. Boshqa maqsadga yaraydigan: lenta, quti, qog'oz oddiy sovg'alar uchun ham kerak bo'ladi.

Qancha pul qotib qolganini ham hisoblang: qoldiq sonini olish narxiga ko'paytiring. Masalan, 12 dona × 25 000 so'm = 300 000 so'm. Bu raqamni ko'rgach, kelasi yilga qancha olishni hal qilish osonroq bo'ladi. Qolgan tovarni aniq joyga qo'ying va asosiy hisobda alohida qator qilib yuriting: shunda «bayramdan qolgan» tovar bir yildan keyin qutilar orasida topilmay qolmaydi.

Keyingi yilga eslatma varag'i

Eng foydali ish — bir varaq yozish. Hammasi bir-ikki qatordan iborat bo'lsin:

• nima birinchi tugadi va qaysi kuni;
• nima eng sekin ketdi;
• bayram savdosi qaysi kuni boshlandi va qaysi kuni eng ko'p bo'ldi;
• qaysi narx ishladi, qaysi chegirma yordam berdi;
• yetkazib beruvchi qayerda kechikdi;
• keyingi yil nimani ko'proq va nimani kamroq olish kerak.

Namuna: «Shirinliklar bayramdan uch kun oldin tugadi, 20 dona ko'proq olish kerak edi. Bezaklar deyarli sotilmadi: kelasi yil yarmini ol. Ip va lenta yetmay qoldi». Shunday qisqa yozuv uzun hisobotdan foydaliroq.

Varaq bayram tovarlari yotgan qutining ustiga yopishtirilsin yoki daftarda «Bayram» sahifasida tursin. Shunda keyingi yil u o'zi ko'zingizga tushadi.

Odatiy xatolar

• bayramdan keyin «dam olaman» deb sanoqni bir oyga qoldirish;
• qadoq va lentani sanamay, tashlab yuborish;
• sotilganini hisoblamay, faqat «yaxshi ketdi» deb o'ylash;
• qolgan tovarni boshqa tovarlar orasiga aralashtirib yuborish;
• xulosani yozmay, xotiraga ishonish.

Xulosa

Bayramdan keyingi sanoq qoldiqni aniqlash uchun ham, kelasi yilgi xarid uchun ham kerak. Ikki-uch kun ichida sanash, sotilganini formula bilan hisoblash, qolganini uch guruhga bo'lish va eslatma varag'i yozish juda kam vaqt oladi, foydasi esa katta. Bayramdan keyin tovar ko'p qolgan bo'lsa, Sanab jamoasi sanoqni tez o'tkazib, natijani hisobotda topshirishi mumkin.