Javonda tartib: ko'p sotiladigan tovar qo'l ostida
Og'ir tovar pastda, tez sotiladigani ko'z darajasida, har javonda yorliq: shu qoidalar sotishni ham, sanashni ham ancha yengillashtiradi.
Xaridor so'ragan tovarni topishga besh daqiqa ketadimi? Sanash paytida bir xil mahsulotni uch xil javondan yig'asizmi? Ko'pincha muammo tovar kamligida emas, javonlarning tartibsizligida bo'ladi. Tartibli javon sotuvni tezlashtiradi, sanoqni yengillashtiradi va xatoni kamaytiradi. Buning uchun qimmat jihoz shart emas: bir necha oddiy qoidaga amal qilish yetadi.
Javonni uch zonaga bo'ling
Har qanday javonni balandligi bo'yicha uch zonaga ajratish mumkin:
- ko'z va qo'l darajasi: eng ko'p sotiladigan va foydasi yaxshi tovarlar;
- yuqori qavat: yengil va kam sotiladigan tovarlar, masalan, bo'sh qadoq yoki mavsumiy buyumlar;
- pastki qavat: og'ir va katta narsalar, masalan, suv idishlari, qoplar, yirik qutilar.
Og'ir narsani yuqoriga qo'ymang: u tushib ketishi, sinishi yoki sizga zarar yetkazishi mumkin. Eng ko'p sotiladigan tovarni pastga yashirib qo'ysangiz, har safar egilib qidirasiz va vaqt yo'qotasiz. Qaysi tovar ko'p ketishini bilish uchun bir hafta davomida kunlik sotuvni yozib boring, keyin javonni shunga qarab qayta joylashtiring.
Misol uchun, uy-ro'zg'or buyumlari do'konini olaylik. Qoshiq-vilka to'plamlari va stakanlar tez-tez so'raladi: ularni ko'z darajasiga qo'ying. Katta qozon va tog'oralar og'ir va kam so'raladi: ularga pastki qavat to'g'ri keladi. Faqat bayram oldidan kerak bo'ladigan dasturxon va sovg'a qadoqlari esa yuqorida kutib tursin. Mavsum o'tgach, ular joyini almashtiradi.
Bir tovar — bir joy
Bir tovar — bir joy qoidasi oddiy: bir xil tovar iloji boricha bitta joyda tursin. Agar bir mahsulot ikki javonda yotsa, sanash paytida u ikki marta sanalishi yoki umuman e'tibordan chetda qolishi mumkin. Zarurat bo'lsa, masalan, bir qismi savdo zalida, qolgani omborchada tursa, ikkala joyni ham yorliq bilan belgilang: «savdo» va «zaxira». Sanoq varag'ida ham ikki qator bo'lsin, so'ng ularni qo'shasiz.
O'xshash tovarlarni yonma-yon qo'yish ham foydali: choy yonida choy, ip yonida ip. Shunda xaridor tanlashi osonlashadi, siz esa sanoqda bir guruhni ketma-ket o'tasiz.
Yorliq va raqamlash
Har javonga raqam bering, har qavatga ham. Masalan, A-1 birinchi javonning birinchi qavati, A-2 ikkinchi qavati bo'lsin. Javon chetiga yorliq yopishtiring: unda tovar nomi va, agar bo'lsa, o'lcham yoki rang yozilgan bo'lsin. Raqamlash sanoqni juda tezlashtiradi: varaqda «A-1: choy, 12 dona» deb yozasiz va ertasi kuni aynan shu joydan qaytadan tekshira olasiz.
Do'kon sxemasini daftarga qo'lda chizib qo'ying: to'rtburchaklar javonlar, ichida raqamlari. Bunday oddiy xarita yordamchiga ham, yangi sotuvchiga ham «qayerda nima turibdi» degan savolga javob beradi. Sxemani javon o'rni o'zgarganda yangilab turing, aks holda u eskirib qoladi va chalg'itadi.
Tartibni qanday ushlab turish
Tartib bir marta o'rnatilib qolmaydi, uni ushlab turish kerak. Uchta kichik odat yetarli:
- Har kuni yopishdan oldin besh daqiqa ajrating: boshqa joyga qo'yib yuborilgan tovarni o'z joyiga qaytaring.
- Yangi tovar kelganda eskisini oldinga suring, yangisini orqaga qo'ying.
- Haftada bir marta yorliqlarni tekshiring va changni arting; eskirgan yorliqni yangilang.
Aytaylik, kuniga o'nlab mijozga xizmat qilasiz. Har bir tovarni topishga ikki daqiqa o'rniga yarim daqiqa ketsa, kun oxirida qancha vaqt tejalishini o'zingiz hisoblab ko'ring: bu vaqt boshqa mijozga yoki dam olishga qoladi. Ish kuni oxirida javon bo'sh va tartibli tursa, ertalab do'konni ochish ham ancha yengil bo'ladi: nima tugagani darrov ko'rinadi, yangi buyurtmani esa shoshilmasdan yozib olasiz.
Odatiy xatolar
- hamma narsani «hozircha shu yerga» deb qo'yib, keyin tartibga solmaslik;
- yorliqsiz javon: bir kishi bilsa, boshqasi izlab yuradi;
- qavatlarni ortiqcha yuklash: javon egilib, tovar tushib ketadi;
- zaxirani savdo tovari bilan aralashtirish;
- yangi tovar kelganda o'rin ochmasdan, bor tovar ustiga qo'yib yuborish.
Xulosa
Tartibli javon chiroyli ko'rinish uchun emas, tez topish va ishonchli sanoq uchun kerak. Zonalarga bo'lish, «bir tovar — bir joy» qoidasi, raqam bilan yorliq va har kungi besh daqiqa boshlash uchun yetadi. Tovar ko'payib, o'zingiz sanashga ulgurmay qolsangiz, Sanab jamoasi javonlaringizni raqamlab, sanoqni o'tkazib, natijani tushunarli hisobotda topshirishi mumkin.