
Uy konditeri uchun masalliq hisobi
Un, shakar, sariyog' va qadoq qancha qolganini bilsangiz, buyurtmani qabul qilishdan oldin yetishini aytasiz.
Juma kuni kechqurun to'rtta tortga buyurtma keldi, shanba ertalab kerak. Siz hisoblab ko'rmay «xo'p, bo'ladi» deysiz, tunda esa sariyog' bir kilogrammga ham yetmasligi ma'lum bo'ladi. Do'konlar yopiq, mijoz kutmoqda. Uy konditerida bu tez-tez uchraydi: buyurtmalar notekis keladi, masalliqlar oshxonaning umumiy javonida turadi, qanchasi qolganini esa «ko'zga ko'ra» bilasiz. Yechim murakkab emas: oddiy masalliq daftari va buyurtmani qabul qilishdan oldingi ikki daqiqalik hisob.
Nimalarni yuritish kerak
Hamma narsani bitta ro'yxatga yozmang, uch guruhga bo'ling:
- quruq masalliq: un, shakar, kakao, kraxmal, pishirish kukuni, yong'oq, quritilgan meva;
- tez buziladigan: sariyog', qaymoq, sut, tuxum, qaymoqli pishloq;
- qadoq va bezak: tort qutisi, karton taglik, sham, lenta, oziq-ovqat bo'yog'i, bezak.
Uchinchi guruhni ko'pchilik unutadi. Un yetarli bo'lsa-yu, mos quti topilmasa, tortni yetkazib bo'lmaydi.
Jadval: beshta ustun
Daftar yoki telefondagi jadval yetadi:
- nomi;
- birligi (kg, litr, dona), bir tovarda faqat bitta birlik;
- hozirgi qoldiq;
- minimal qoldiq;
- muddati (oxirgi iste'mol sanasi).
Tuxum donada, un kilogrammda, sut litrda yurilsin, aks holda hisob chalkashadi. Ochilgan qadoqqa qalam bilan ochilgan sanani yozib qo'ying: ochiq qaymoq bilan yopiq qaymoqning muddati bir xil emas.
Minimal qoldiq — shu miqdordan tushsa, sotib olish kerak degan chegara. Haftalik sarfdan hisoblang: haftasiga 4 kg un ketsa va do'konga uch kunda bir borsangiz, un 2 kg dan tushmasin.
Me'yor kartochkasi va buyurtma hisobi
Har bir pishiriq uchun bir marta me'yor kartochkasi tuzing: bitta donaga nima va qancha ketadi. Masalan, «Napoleon» (1,5 kg):
- un 500 g, sariyog' 400 g, shakar 300 g;
- sut 1 litr, tuxum 6 dona;
- qadoq: 1 quti, 1 taglik.
Kartochka bir marta yoziladi, keyin har buyurtmada faqat ko'paytirasiz.
Buyurtmani qabul qilishdan oldin
Mijoz 4 ta «Napoleon» so'radi. Ko'paytiring: un 2 kg, sariyog' 1,6 kg, shakar 1,2 kg, sut 4 litr, tuxum 24, quti 4. Endi qoldiqqa qarang: sariyog' 1 kg, sut 2 litr, qolganlari yetarli. Demak, 600 g sariyog' va 2 litr sut yetishmaydi. Mijozga «bo'ladi, ammo ertaga ertalab masalliq olaman, shuning uchun tayyor bo'lish vaqti kechki 5 da» deb aytasiz va ro'yxatga yozib qo'yasiz. Bu ikki daqiqa oladi va tunda yugurishdan saqlaydi.
Muddat va tannarx
Muddati yaqin masalliqni oldinga qo'ying va birinchi shunda ishlating, yangisini orqaga suring. Shu tartib har hafta ancha katta isrofning oldini oladi.
Narx o'zgarganda tannarxni ham qayta hisoblang. Sariyog' kilosi 110 000 so'mdan 130 000 so'mga ko'tarilsa, bitta «Napoleon»ga ketadigan 400 g uchun xarajat 8 000 so'mga oshadi. Tortning narxini o'zgartirmasangiz, bu farqni o'z cho'ntagingizdan to'laysiz.
Haftalik tekshiruv
Haftada bir marta, masalan yakshanba kechqurun, o'n daqiqa ajrating: javonni ochib, daftardagi qoldiqni haqiqiy bilan solishtiring. Un yoki shakar bo'yicha kichik farq tabiiy, chunki o'lchaganda biroz to'kiladi. Sariyog' yoki tuxumda katta farq chiqsa, sababini toping: sinib qolgan tuxum yozilmaganmi, tortga ko'proq solingami, oila uchun olinganmi. Keyin xarid ro'yxatini tuzing: minimal qoldiqdan pastga tushganlarni ajrating va do'konga yoki bozorga bir marta boring, har kuni bittadan yugurmang.
Odatiy xatolar
- qadoq va bezakni hisobga olmaslik;
- sariyog' va tuxumni «ko'z bilan» baholash;
- oilaga ishlatilgan masalliqni yozmaslik: uy uchun ketgan un ham ishdagi un kabi tugaydi;
- muddati o'tishiga oz qolgan narsani javon tubiga surib qo'yish;
- minimal qoldiqni belgilamaslik.
Xulosa
Uy konditeri uchun masalliq hisobi — buyurtmani ishonch bilan qabul qilish va oxirgi daqiqada yugurmaslik usuli. Uch guruh, besh ustun, me'yor kartochkasi va minimal qoldiq bo'lsa, yetarli. Ish kengayib, alohida xona yoki kichik ombor ochsangiz va hamma narsani bir marta to'liq sanab chiqish kerak bo'lsa, Sanab jamoasi sanoqni o'tkazib, natijani tushunarli hisobotda topshiradi.