Qo'shni do'kondan olingan tovar: almashuv va qaytarishni yozing

Bozorda yoki mahalladagi do'konlar orasida tovarni qo'shnidan so'rab olish odatiy hol. Mijoz sizda yo'q narsani so'raydi, siz qo'shningizga yugurib borasiz. Yoki ortib qolgan tovaringizni unga berasiz, u esa bir kun kelib sizga yordam beradi. Bu yaxshi odat, mijozni qaytarmaydi va munosabatni mustahkamlaydi. Faqat bitta shart bor: hammasi yozilsin. Aks holda bir necha kundan keyin «men senga qaytarganman» va «yo'q, qaytarmagansan» degan bahs boshlanadi, tovar esa ikki daftarning orasida yo'qolib qoladi.

Uch xil almashuv

Ko'rinishi bir xil, lekin aslida bular uch xil holat, va yozuvi ham har xil:

1. Qarzga olish: tovarni vaqtincha olasiz va o'zingizniki kelgach, xuddi shu tovarni qaytarasiz.
2. Sotib olish: qo'shnidan kelishilgan narxda olib, mijozga sotasiz, pulni berasiz.
3. Komissiya: qo'shning tovarini o'zingiz sotasiz; sotilsa, ulush berasiz, sotilmasa, qaytarasiz.

Birinchi suhbatdayoq qaysi biri ekanini aytib qo'ying. Ko'p kelishmovchilik «men sotib olgan edim», «yo'q, men faqat berib turgan edim» degan gapdan tug'iladi.

Komissiyada alohida qoida kerak: sotilmagan tovarni qaytarish muddatini oldindan belgilang, masalan, ikki hafta. Aks holda u javonda oylab yotadi va kimniki ekanini hamma unutadi. Ulush foiz yoki aniq summa bo'lishi mumkin, muhimi, bu raqam birinchi kunning o'zida aytilgan va yozilgan bo'lsin. Narx ham shunday: qo'shni belgilagan narxdan arzonga sotishga haqqingiz bormi, buni ham oldindan so'rab qo'ying.

Bitta yozuv — beshta ma'lumot

Har almashuv uchun daftarga bitta qator yozing. Unda bo'lishi kerak: sana, kimdan yoki kimga, nima va nechta, qanday shartda va qaytarish muddati. Masalan: «Dushanba. Rustamdan 6 dona batareya, qarzga, ikki kunda qaytaraman». Qo'shni ham o'z daftariga xuddi shu qatorni yozsa, ikki daftar bir-birini tekshiradi.

Daftar uchun alohida varaq oching va unga «Qo'shnilar bilan» deb nom bering. Ochiq qatorlar bir joyda tursa, hafta oxirida ularni ko'rib chiqish oson.

Bu tovar sizning qoldiqda qanday ko'rinadi

Qarzga olingan tovar sizniki emas, shuning uchun sizning asosiy qoldiqqa qo'shilmasin. Uni javonda alohida qo'ying yoki rangli qog'oz yopishtiring: «Rustamniki». Aks holda sanoq paytida u «ortiqcha tovar» bo'lib ko'rinadi va asl qoldiq buziladi. Kichik odat ham yordam beradi: olingan tovarga ism va sana yozilgan yorliq yopishtiring, masalan, «Rustamdan, dushanba». Uch kundan keyin qaysi tovar qancha vaqtdan beri turganini bir qarashda ko'rasiz va qaytarishni eslatishga ulgurasiz.

O'zingiz bergan tovar esa chiqim emas, vaqtinchalik holat. Uni asosiy qoldiqdan «qo'shnida» degan qatorga o'tkazing. Qaytib kelsa, orqaga qo'shasiz; qaytmasa, kelishuvga qarab sotuv yoki yo'qotish sifatida yopasiz.

Haftalik hisob-kitob

Haftada bir marta, masalan juma kuni, qo'shni bilan ochiq qatorlarni birga ko'rib chiqing:

• qaytarilganini belgilang va qatorni yoping;
• sotilganini pul bilan hisoblashing;
• sotilmagan, lekin hali yotganini yangi muddat bilan qayta yozing;
• singan yoki shikastlangan tovar bo'lsa, kim javob berishini shu yerda hal qiling.

Aytaylik, siz 6 dona batareya olgansiz, 4 tasi sotildi, 2 tasi qaytdi. Demak, to'lov faqat 4 tasi uchun. Narxni oldindan aniqlang: olgan narxida beramizmi yoki ustama bilan? Bu savol keyin emas, almashuv paytida hal bo'lsin.

Oy oxirida yana bir narsa foydali: daftardagi barcha yopilgan qatorlarni sanab chiqing. Kim kimga necha marta yordam bergani ko'rinadi. Agar bir tomon doim olayotgan, ikkinchisi doim berayotgan bo'lsa, bu haqda tinch gaplashib olish kerak: ko'pincha shartlar yangidan kelishiladi, munosabat esa buzilmaydi.

Odatiy xatolar

• «keyin hisob qilamiz» deb og'zaki kelishish;
• qo'shnining tovarini o'z tovaringiz bilan aralashtirish;
• sotuvdan pul olib, qo'shniga berishni unutish;
• tovar sinsa yoki buzilsa kim javob berishini oldindan kelishmaslik;
• qaytarilganini daftarda belgilamaslik.

Xulosa

Qo'shni bilan tovar almashish mijoz va munosabat uchun foydali, faqat yozilsa. Uch xil holatni ajratish, har almashuvga bitta qator, olingan tovarni alohida saqlash va haftalik hisob-kitob ko'pchilik bahsning oldini oladi. Do'koningizda qarzga olingan, berilgan va o'zingizning tovar aralashib ketgan bo'lsa, Sanab jamoasi sanoq paytida ularni alohida ajratib, aniq qoldiqni hisobotda ko'rsatishi mumkin.