Zaxiraga olingan tovar: buyurtma kelganda nima qilish

Mijoz Instagram'da yozadi: «Mana shu ko'ylakni olaman, ertaga olib ketaman». Siz «Xo'p» deb javob berasiz va ish bilan band bo'lib ketasiz. Tushdan keyin do'konga boshqa xaridor kirib, o'sha ko'ylakni sotib oladi, chunki u javonda osilib turibdi. Ertasiga birinchi mijoz keladi, ko'ylak esa yo'q. Ikki mijozdan biri albatta xafa bo'ladi. Bunday chalkashlikning oldini olish uchun buyurtma berilgan, lekin hali olib ketilmagan tovarni alohida zaxiraga olish kerak.

Zaxira nima va nega kerak

Zaxira — mijoz uchun ajratib qo'yilgan, ammo hali sotilmagan tovar. U hali sizning omboringizda yoki javoningizda turibdi, lekin boshqa mijozga sotib bo'lmaydi. Zaxirasiz hisobda «tovar bor», haqiqatda esa u allaqachon va'da qilingan.

Zaxira tovar qoldig'ini ikki qismga bo'ladi: jismonan bor tovar va sotuvga ochiq tovar. Ular teng bo'lmasa, hisobda xato bo'ladi, mijozlarga esa yolg'on gapirib qo'yasiz.

Uch raqam qoidasi

Har bir tovar bo'yicha uchta raqamni saqlang:

• Jami — jismonan nechta bor;
• Zaxirada — nechtasi mijozlar uchun ajratilgan;
• Sotuvga mavjud — jami minus zaxirada.

Misol: javonda 10 ta dazmol bor, 3 tasi buyurtma bo'yicha zaxirada. Sotuvga mavjud: 10 − 3 = 7. To'rtinchi mijoz 8 ta so'rasa, uning buyurtmasini qabul qila olmaysiz, garchi javonda 10 ta turgan bo'lsa ham. Mijozga «hozir 7 ta bor, qolganini ikki kundan keyin olib kelaman» deb aytasiz.

Excel yoki Google Sheets'da «Jami» B ustunida, «Zaxirada» C ustunida bo'lsa, «Sotuvga mavjud» ustuniga formulani bir marta yozasiz: =B2-C2. U har bir qatorga o'zi qo'llanadi.

Zaxirani jismonan ajratish

Hisobdagi zaxira yetarli emas. Zaxiradagi tovar haqiqatda ham alohida turishi kerak. Ish joyingizda alohida javon, quti yoki xalta ajrating va unga «Zaxira» deb yozing. Har bir tovarga qog'oz yopishtiring: mijozning ismi yoki telefon raqamining oxirgi raqamlari, tovar soni, zaxira boshlangan sana va muddat.

Nega bu kerak? Chunki ombor yoki do'konda siz yolg'iz emassiz. Yordamchi, oila a'zosi yoki yangi xodim javonda turgan tovarni xaridorga sotib yuborishi mumkin. Alohida joyga qo'yilgan va yozuvli tovarga hech kim tegmaydi.

Zaxira muddati

Zaxira cheksiz bo'lmasligi kerak. Muddatsiz zaxiralar vaqt o'tishi bilan to'planib, ombor qoldig'ining katta qismini «band» qilib qo'yadi, sotuv esa to'xtaydi.

Muddatni oldindan belgilab, mijozga aytib qo'ying. Masalan, to'lovsiz zaxira — 24 soat, oldindan to'lov bergan mijoz uchun kelishilgan sanagacha. Muddat o'tgach, mijozga yozing: «Zaxira muddati tugadi, tovarni sotuvga qaytaraman, xohlasangiz, qayta zaxiralaymiz». Bunday ochiq qoida mijozni xafa qilmaydi, aksincha, tartibni ko'rsatadi.

Buyurtma kelganda ish tartibi

1. Mavjud sonni tekshiring: jami minus zaxirada.
2. Mijozga aniq javob bering: nechta, qaysi rang va o'lcham, zaxira muddati qancha.
3. Jadvalga yozing: sana, mijoz, soni, muddat.
4. Tovarni jismonan ajrating va yorliq yopishtiring.
5. Mijoz olib ketganda zaxirani yoping: «Jami»dan ham, «Zaxirada»dan ham shuncha ayiring.
6. Muddat o'tib ketsa, zaxirani bekor qiling, mijozga xabar bering, tovar yana «mavjud»ga qaytadi.

Beshinchi qadamda eng ko'p adashishadi. Tovar berilganda uni ikki marta ayirish yoki zaxirani yopishni unutish hisobni buzadi. Natijada «Zaxirada» ustunida bo'sh joyni egallab turgan, haqiqatda mavjud bo'lmagan tovar to'planadi.

Odatiy xatolar

• Zaxirani xotirada saqlash: «Aziza ikkita olaman degan edi». Bir haftadan keyin hech kim eslay olmaydi.
• Muddatsiz zaxira.
• Hisobda zaxira bor, javonda esa tovar boshqa tovarlar orasida turibdi.
• Mijoz «ehtimol olaman» degani uchun zaxiraga olish. Zaxira qat'iy qaror bilan boshlansin.
• Qisman olib ketishni yozmaslik: mijoz uchtadan faqat bittasini olib ketdi, qolgan ikkitasi hali zaxirada.

Xulosa

Zaxira — kichik, ammo muhim qoida: buyurtma berilgan tovar bir vaqtning o'zida ikki kishiga sotilmasin. Buning uchun uch raqam, alohida joy, muddat va tartibli yopish yetarli. Zaxiralar va oddiy qoldiq jadvalda aralashib ketgan bo'lsa, Sanab jamoasi tovarlarni sanab, haqiqiy qoldiqni aniqlab beradi: shu raqamdan yangi hisobni boshlash mumkin.